Wanneer je merkt dat eten moeilijker gaat tijdens je kankerbehandeling of de herstelperiode erna, is het belangrijk om te weten dat elke extra hap direct bijdraagt aan je fysieke veerkracht. Door tijdig en stap voor stap in te grijpen met de juiste voeding, help je je lichaam om spiermassa te behouden en de behandeling beter te verdragen. Samen met je zorgteam kun je de controle terugnemen en je conditie gericht ondersteunen voor een optimale behandel- en herstelperiode.

Wat je zelf kunt doen om ondervoeding tegen te gaan

Omdat ondergewicht een grote impact kan hebben (LINK page impact van ondervoeding) op je behandeling(en) en herstel. Je zal merken dat je juist door kleine, gerichte aanpassingen in je dagelijkse routine je energiepeil kan verhogen en je lichaam de bouwstoffen geven die het zo hard nodig heeft.

"Werken met normale, adequate voeding zien we altijd als de eerste stap."
- Virginie Terryn, AZ Groeninge

Hier zijn enkele voorbeelden die je kunt bespreken met je arts of diëtist:

  • Verhoog je eetfrequentie: 6–8 kleine eetmomenten per dag i.p.v. 3 grote.
  • Extra eiwitten: voeg eiwit toe aan elk eetmoment (bv. yoghurt, kaas, eieren, kip, tofu).
  • Verrijk je voeding: roer room, notenpasta, olie, kaas of drinkvoeding door soepen en puree.
  • Drink je calorieën: volle melk, drinkyoghurt, smoothies met pindakaas/avocado, medische drinkvoeding op advies.

Voldoende eiwitten en calorieën zijn natuurlijk niet het hele plaatje. Voor ons, Belgen, is eten niet alleen een kwestie van voedingsstoffen, maar ook van smaak, genot en eetplezier. Bij kanker kunnen hier ook obstakels opduiken:

  • Last van metaalsmaak? Gebruik plastic bestek, citrus, kruid met verse kruiden.
  • Last van misselijkheid? Kies voor koude/koele gerechten, gember, droge crackers. Eet kleine beetjes maar eet wel vaker.
  • Last van een droge mond? Zet meer sauzen en smeersels op tafel, en neem frequent kleine slokjes water of zuig tussendoor op een ijsblokje.
  • Vermoeidheid/pijn bij het kauwen? Kies voor zachte eiwitbronnen (roerei, plattekaas, vis uit blik) en gemixte soepen.

  • Zet haalbare doelen voor jezelf, en durf al je kleine successen te vieren.
  • Laat eten geen strijd worden met jezelf, plan eetmomenten die wél lukken met recepten die smaken én voldoende eiwitten en energie bevatten. 
  • Vraag naasten om hulp bij boodschappen/koken, vraag hen duidelijk om geen "eetpolitie" te worden die jou nauwlettend in de gaten houdt en forceert als je niet genoeg gegeten hebt. Hou het gezellig!

Professionele ondersteuning: arts of diëtist

Omdat jouw situatie uniek is, weet je eigen arts of diëtist het beste welke stappen er nodig zijn als het even minder gaat. Merk je dat je onbedoeld gewicht verliest, of heb je last van aanhoudend braken, diarree of hevige vermoeidheid? Trek dan gerust aan de bel bij je behandelend medisch team. Ook bij signalen van uitdroging, zoals duizeligheid, is het belangrijk om dit direct te delen. Je arts of diëtist staat naast je om de oorzaak te achterhalen en samen te zorgen dat je de behandeling zo veilig en comfortabel mogelijk kunt voortzetten.

Als je arts dat adviseert, kan een oncologisch diëtist een heel fijne steun in de rug zijn. Zo iemand kijkt echt met je mee naar een voedingsplan dat op dat moment bij jou past. Geen streng dieet, maar juist heel praktische tips om bijvoorbeeld smaakverandering of misselijkheid op te vangen. Samen met je eigen team kan je er voor zorgen dat je je spiermassa en conditie zo goed mogelijk op peil houdt tijdens de behandeling.

In de video hieronder geeft oncologisch diëtist Virginie Terryn (AZ Groeninge) praktische tips, want: "Er is een groot aanbod aan smaken, waardoor variatie mogelijk is en het ook op langere termijn vol te houden blijft”.

Goed om weten: 4 soorten voeding om ondergewicht tegen te gaan

Om gewichtsverlies effectief tegen te gaan, kun je best zo snel mogelijk een stapsgewijs zorgpad uitwerken met je zorgteam. Het doel is altijd om in elke situatie op een haalbare manier voldoende bouwstoffen binnen te krijgen. In zo'n zorgpad worden vier soorten voeding besproken:

1) normale voeding: als startpunt, met voldoende eiwit en energie;
 2) verrijkte voeding: bij gewichtsverlies, met extra boter/olie, volle zuivel, noten, kaas, room;
 3) medische voeding (drinkvoeding): bij aanhoudend gewichtsverlies, steeds onder medisch toezicht;
 4) sondevoeding: wanneer orale inname onvoldoende blijft, steeds onder medisch toezicht.

Hoewel je ziekteverloop en onderdelen van je behandeling(en) buiten je macht lijkt te liggen, heb je via je voeding een krachtig instrument in handen om zelf je conditie te ondersteunen. Let op: alle medische voeding dient steeds onder medisch toezicht te worden gebruikt. Door je voor te bereiden met een sterk zorgpad en door tijdig de juiste stappen te zetten in je voeding, geef je je lichaam de kracht en veerkracht die het nodig heeft voor een optimaal herstel.

CONCLUSIE: Stel samen met het zorgteam een persoonlijk zorgpad op, want voor elke uitdaging rond ondervoeding bestaat er een passende voedingsoplossing.

Gerelateerd