De kritische eter

Kritische eters: een veelvoorkomende uitdaging in de peuterfase

Veel ouders herkennen het moment waarop hun peuter plotseling weigert om iets te eten wat gisteren nog favoriet was. Dit gedrag valt onder de noemer kritisch eten – een overkoepelende term voor verschillende eetkenmerken die door ouders of verzorgers worden waargenomen. Ook wel bekend als kieskeurig, grillig of moeilijk eetgedrag, komt dit fenomeen veel voor in de vroege kinderjaren.^1,2

Wat is kritisch eten precies?
Kritisch eten wordt gekenmerkt door een onwil om bekende voedingsmiddelen te eten of om nieuwe voedingsmiddelen te proberen. Peuters met dit gedrag vertonen vaak sterke voorkeuren voor bepaalde smaken, texturen of producten. Het spectrum is breed: van een matig selectieve eter met een beperkte eetlust tot kinderen die extreem selectief zijn of zelfs angstig reageren op eten.^1,2

De piekincidentie van kritisch eetgedrag ligt rond de leeftijd van drie jaar.¹ In België komt dit eetgedrag voor bij ongeveer 18% van de kinderen tussen 1,5 en 5 jaar.^1,2 Binnen deze groep vertoont 20% een afwijkende groeicurve. De overige kinderen eten weliswaar kritisch, maar groeien volgens verwachting.^2,3

Wat zijn de oorzaken?
De oorzaken van kritisch eten zijn divers en vaak een combinatie van meerdere factoren^4-8:

Kind-gerelateerde factoren
- Korte duur van borstvoeding
- Late introductie van vaste voeding
- Slechte of vertraagde ontwikkeling van textuuracceptatie
Verzorger-gerelateerde factoren
- Opvoedstijl (bijvoorbeeld overmatig controlerend of juist te toegeeflijk)
- Eetgewoonten van ouders (zoals weinig variatie of negatieve houding tegenover bepaalde voedingsmiddelen)
Relatie tussen verzorger en kind
- Ongepaste voedingsstrategieën zoals dwang, straf of beloning
- Verwaarlozing of sociale problemen binnen het gezin

10 onderbouwde tips bij kritisch eten⁹:

Tip 1

Combineer en varieer: Maak het eten op een andere manier klaar of combineer het met iets wat je kind al lust.

Tip 2

Maak het eten aantrekkelijk: Kleed het bord leuk aan, bijvoorbeeld met vrolijke kleuren of vormen.

Tip 3

Laat je kind helpen in de keuken: Samen koken vergroot de betrokkenheid en nieuwsgierigheid naar eten.

Tip 4

Houd de sfeer ontspannen: Vermijd dwang of strijd aan tafel; een positieve sfeer helpt bij het proeven.

Tip 5

Spreek duidelijke eetmomenten af: Zorg voor structuur door vaste eetmomenten aan te houden.

Tip 6

Schep kleine porties op: Kleine hoeveelheden maken het eten minder overweldigend en stimuleren succeservaringen.

Tip 7

Geef zelf het goede voorbeeld: Laat zien dat je zelf ook gevarieerd eet en nieuwe dingen probeert.

Tip 8

Proef samen: Moedig je kind aan om te proeven, zonder druk. Samen proeven maakt het leuker.

Tip 9

Gebruik de ijsblokjestruc: Vries kleine porties van nieuw voedsel in en bied ze op een later moment opnieuw aan. Eventueel in combinatie met iets wat het kind wel wil eten.

Tip 10

Wees duidelijk en consequent: Geef heldere grenzen en verwachtingen rondom eten, zodat het kind weet waar het aan toe is.

Kritisch eetgedrag is dus normaal, maar vraagt om begrip, geduld en ondersteuning. Door een positieve en consistente aanpak kunnen ouders bijdragen aan het ontwikkelen van gezonde eetgewoonten die een leven lang meegaan.

Nutricia Care Team
Ons Nutricia Care Team is er voor vragen over zwangerschap, borstvoeding en babyvoeding.

Heb je een vraag of wil je nog meer ontdekken over de babyvoeding van Nutricia? Onze voedingskundigen zijn elke weekdag van 8u30 tot 17u00 bereikbaar en op vrijdag tot 16u00, en helpen u graag verder.

Bel gratis 0800 16 685.

U kunt een bericht sturen via whatsapp +32 471 13 43 00

Stuur een email.

Maak kennis met ons team!

^{Referenties: 1. Taylor CM, et al. Appetite. 2015;95:349-59. 2. Samuel TM, et al. Nutrients. 2018;10:1992. 3. Ekstein S, et al. Clin Pediatr. 2010;49:217-20. 4. Lepinioti M, et al. Int J Environ Res Public Health. 2021;18:5621. 5. Emmett P, et al. Appetite. 2018;130:163-173. 6. Smith A, et al. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 2017;58(2):189-196. 7. Gregory J, et al. Appetite. 2010;54(3):550-556. 8. Gregory J, et al. Int J Behav Nutr Phys Act. 2010;7:55. 9. Voedingscentrum. Mijn kind wil niet eten [Internet]. [cited 2026 Jan 6]. Available from: https://www.voedingscentrum.nl/nl/zwanger-en-kind/eetopvoeding/mijn-kind-wil-niet-eten.aspx}